مادر : خالص ترين عاشق دنيا يا مرموز ترين معتاد دنيا ؟ شايد اين سوال در ابتدا براي شما كمي دردناك باشد . به احتمال زياد الان اندكي ستون هاي قلبتان شروع به لرزش كرده . خب كاملا طبيعي است . نوشتن اين مطلب براي خود من هم به همراه دردي عجيب و غريب است . انگار موجودي با قرار دادن كف دستش روي دهان من ، سعي در ساكت كردن من دارد .خب و اما مادر .موجودي كه بينهايت فرزاندنش را دوست دارد ، به آنها رسيدگي مي كند ، همه زندگي اش را وقف فرزندانش مي كند و هزاران نكته مثبت و سرشار از محبت ديگر كه تا فردا مي توانم بنويسم ولي خب نيازي نيست زيرا كه هم قبلا گفته شده و هم شما كاملا مي دانيد . ولي خب اينجا يك سوال مهم ايجاد مي شود : چرا عشق مادر به فرزند وجود دارد ؟ اينجاست كه شما پس از اندكي تامل و جست و جو در ذهنتان به يك بن بست بر مي خوريد و سريعا جنبه هاي روحاني و عاطفي فرا مادي را دخيل مي دانيد چرا كه هرجا مغز انسان براي تفسير وقايع به مشكل بر مي خورد با استفاده از تعاريف ماورالطبيعه سعي در جواب دادن مي كند . اما من دوست دارم از جنبه ي ديگري به قضيه نگاه كنم . طبق نظريه انتخاب طبيعي موجودات زنده به صورت طولي با هم ارتباط دارند و موجودات پيشرفته از تكامل موجودات ابتدايي تر به وجود آمده اند. امروزه ديگر هيچ زيست شناسي شك ندارد كه انسان نتيجه ي تكامل موجودات پيشين است . بنابراين براي يافتن جواب بايد نگاهي به موجودات زنده ابتدايي تر كنيم. ماهي ها ، و خزندگان هيچ نوع محافظت خاصي از فرزندانشان نمي كنند . صرفا تخم گذازي مي كنند و مي روند . اما در پستان دارن و پرندگان به عنوان دو قطب پيشتاز چرخه تكامل ما حمايت والدين از فرزند را داريم . اصلا به وجود آمدن پستان در طبيعت به نوعي تغذيه فرزند را به مادر متصل مي كند و رسما انتخاب طبيعي حمايت والديني را ايجاد مي كند . هرچه موجود پيشرفته تر مي شود اين حمايت هم پيچيده تر و عجيب تر مي شود . در واقع اين موضوع به بقا و ماندگاري فرزند در طبيعت كمك مي كرد و در نتيجه ژن را در زمين تكثير و افزايش مي داد . ولي اين موضوع به چه صورت اتفاق مي افتد ؟ چرا حيواناتي كه از هوش بسيار پاييني برخورداند باز هم فداكارانه از فرزندانشان حمايت مي كنند ؟ جواب در مغز است . در مغز پستانداران كانوني داريم به نام مركز پاداش. اين كانون به اين صورت عمل مي كند كه وقتي حيوان كارهايي در جهت بقا و تكثير خود انجام مي دهد ميزان اندكي دوپامين در مغز ترشح مي كند كه اين فرايند ايجاد كننده ي حس لذت است .مثلا غذا خوردن كه مهمترين نياز هاي بقا است يك امر لذت بخش است . يا ادرار كردن در شرايطي كه مثانه به شدت پر شده . يا رابطه ي جنسي كه به توليد مثل و تكثير گونه منجر مي شود لذت بخش است. بعضي مواد مخدر هم همين مركز را فعال مي كنند . حال اين سيستم در جنس ماده ي پستانداران جوري عمل مي كند كه جنس ماده از مراقبت ، شيردهي و رسيدگي به فرزندان لذت ببرد . زيرا مركز پاداش كد گذاري شده كه پس از انجام اين اعمال مادرانه ميزاني دوپامين ترشح كند . اصلا وجود اين سيستم در جنس ماده از ويژگي هاي پستانداران است و از مهم ترين عوامل بقا و موفقيت آنهاست. مراقبت مادرانه بسيار در بقاي گونه نقش دارد . اگر نبود گونه به سرعت منقرض مي شد.حال هر عملي كه منجر به توليد دوپامين بشود به شدت اعتيادآور است. انسان به عنوان اولين موجودي كه به خودآگاهي رسيده همچنان جسم فيزيكي دارد كه از اجداد حيواني اش به ارث برده. پس قاعدتا اكثر اين سيستم ها در انسان هم وجود دارد . وجود مركز پاداش و تاثيرش در رفتار انسان تقريبا موضوعي ثابت شده است . با اين تعاريف جواب دادن به سوالي كه مطرح كردم ديگر خيلي سخت نيست . چرا عشق مادر به فرزند وجود دارد ؟ زيرا مركز پاداش مغز مادرها وقتي از فرزندشان محافظت و نگه داري مي كنند دوپامين ترشح مي كند و اين لذت ناشي از دوپامين را ناخودآگاه وجودشان حس مي كند . شدت لذت به حدي است كه مادران ناخودآگاه به آن شديدا اعتياد پيدا مي كنند . اعتيادي كه امكان تركش بسيار ناچيز است نتيجه ترك اعتيادش هم همين افراديست كه كودكشان را آزار مي دهند يا بعضا مي كشند . پس مادران فرزندان را به خاطر خودخواهي و لذت خودشان عاشقانه دوست دارند . براي همين رابطه مادر – فرزندي يك تعامل برد-برد است و در واقع فداكاري معني ندارد . البته همه اين ها تلاشي مذبوحانه براي يافتن جواب است . حقيقت هرچه هست عجيب و دست نيافتنيست ولي مي توان به آن نزديك شد . /پايان/